عباس قديانى

703

فرهنگ جامع تاريخ ايران ( فارسى )

ارمنستان و زنگان و ابهر و سهرورد نيز دست يافتند و بيشتر ديلمستان نيز در تصرف ايشان بود . نيز - آل مسافر . كواذ : - شيرويه كوبها نام قديم كابل . كوتوال مأموران انتظامات شهرها در دولت تيموريان كه زير فرمان قرچىها بودند . كوتى واژه كوتى فقط در هزارهء سوم و دوم قبل از ميلاد معنى و مفهوم داشته است و به يك گروه قومى معينى اطلاق مىشده كه در مشرق و شمال غربى لولوبيان - و احتمالا در آذربايجان كنونى ايران و كردستان زندگى مىكردند ، بعدها اين اصطلاح به اقوام گوناگونى كه در شمال و شرق بابل زندگى مىكردند اطلاق مىشد ، و على الرسم واحد ارضى معين و ملموسى را نمىرسانده است . در هزارهء اول قبل از ميلاد همهء اوراتوئيان و مردم ماننا و ماد را « كوتى » مىناميدند . كوتيان ( Koti ) به قبايلى گفته مىشد كه در هزارهء سوم و دوم ق . م . در كردستان و مغرب آذربايجان ساكن بودند . در حدود قرن 23 ق . م . براى نخستين‌بار نامشان در كتيبه‌هاى اكدى به‌چشم مىخورد . در اين هنگام « نارامسين » شاه اكد در جنگ با كوتيان كشته شد و كوتيان بر بين النهرين دست يافتند . كوتيان در اين زمان داراى شاه نبودند بلكه قبايل متحدهء كوتى شخصى را از ميان خود براى مدت محدودى به رهبرى انتخاب مىكردند . آنان 91 سال بر سومر و اكد فرمان راندند . آنان در اين مدت مقهور فرهنگ اين سرزمينها شدند و به خلق و خوى مغلوبان گرويدند ، در نتيجه به زودى ضعيف گشتند و به سرزمين اصلى خود رانده شدند . تاكنون محققان نتوانسته‌اند منشأ نژادى اين قوم را دقيقا معلوم كنند ولى اين مانع نخواهد شد كه آنان را با كردان كنونى از يك نژاد ندانيم . فرمانروايان لولوبى در 91 سال حكومتشان بر بين النهرين از اين قرار بودند . اپمنا از 2201 ق . م . اينگه شوش از 2198 ق . م . سارلاگاب از 2192 ق . م . شول‌مه از 2186 ق . م . الولومش از 2180 ق . م . اينى ماباگش از 2174 ق . م . اين‌گه شوش از 2169 ق . م . ايارلاگاب از 2163 ق . م . اىباته از 2148 ق . م . ايارلاگاب از 2145 ق . م . كوروم از 2142 ق . م . خابيل‌كين از 2141 ق . م . لايه رايوم از 2138 ق . م . اىراروم از 2136 ق . م . اىبراتوم از 2134 ق . م . خابلوم از 2133 ق . م . يوزودر - سوين از 2131 ق . م . ايارلاگاندا از 2124 ق . م . سىاوم از 2117 ق . م . تىرىكان از 2110 ق . م .